![ảo thuật ảo thuật](https://theki.vn/wp-content/uploads/2020/03/phan-tich-dan-ghi-ta-cua-lor-ca.jpg)
Vài nét về ý nghĩa bài thơ Đàn ghi ta của Lorca của Thanh Đào
Bài thơ “Đàn ghita của Lorca” (1985) dựa trên khối Rubik là một trong những tác phẩm tiêu biểu cho phong cách tư duy thơ của Thanh Đào: giàu chất suy tưởng, tự do thoải mái, ít nhiều màu mè. Màu tượng trưng, siêu thực.
Tiêu đề đàn guitar của loca Ý nghĩa đặc biệt:
Đàn guitar không chỉ là nhạc cụ truyền thống ở Tây Ban Nha mà còn được coi là biểu tượng của nền nghệ thuật nước này. Lor-ca là nhà thơ, nhạc sĩ, nhà soạn kịch nổi tiếng người Tây Ban Nha, người khởi xướng và thúc đẩy mạnh mẽ sự đổi mới trong lĩnh vực nghệ thuật. Cây đàn này (của Lorca) là biểu tượng cho sự cách tân nghệ thuật của người nghệ sĩ tài hoa García Lorca.
Dòng chữ: “Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”:
Tiêu đề: “Khi tôi chết, hãy chôn tôi với cây đàn guitar” cũng mang tính thông tin. Đây là câu nói nổi tiếng của Lorca trước khi mất. Nó giới thiệu một nghệ sĩ đam mê nghệ thuật và đất nước Tây Ban Nha. Là một nhà cách tân nghệ thuật, Lorca tin rằng một ngày nào đó thơ ca của mình sẽ khựng lại, cản trở sự sáng tạo nghệ thuật của các thế hệ mai sau. Vì vậy, nhà thơ khuyên hậu thế: “hãy chôn vùi” nghệ thuật của mình (với anh ta) để bước tiếp.
Hình ảnh “lính văn” bên tiếng đàn ghi ta đơn độc (từ dòng 1-6 đoạn 1):
“Bong bóng
Áo đỏ Tây Ban Nha
lira lira lira
lang thang vào một vùng đất cô đơn
trăng tròn
Trong yên ngựa mệt mỏi. “
Câu này gợi lên hình ảnh những võ sĩ đấu bò Tây Ban Nha nổi tiếng dũng cảm trên đấu trường. Đó là cuộc đấu tranh giữa khát vọng dân chủ của công dân Lor-ca với chế độ độc tài chính trị.Đó còn là cuộc so tài giữa khát vọng cách tân nghệ thuật của người nghệ sĩ với nền nghệ thuật cũ
“Tiếng bong bóng” (âm thanh của một nhạc cụ không chỉ cảm nhận được bằng thính giác mà còn bằng thị giác) và những chuỗi hợp âm li-la li-la li-la, cho thấy nghệ sĩ Lorca bay bổng qua những giai điệu mới, mang đến những khao khát đổi mới nghệ thuật . Tiếng bong bóng nước gợi lên số phận mong manh của người nghệ sĩ. Lorca cô đơn và mệt mỏi vì đấu tranh cho những hoài bão nghệ thuật tốt đẹp.
Sáu dòng đầu của bài thơ là “khúc dạo đầu” của bản độc tấu đàn ghi ta “Lorca”. Giai điệu đầu tiên có những lúc lắng đọng, dằn vặt và tổn thương, vút lên mạnh mẽ và hào hùng.
Cái chết bi thảm của Lorca và tiếng đàn ghi ta “rỉ máu” (tiếp theo đoạn 2-12):
“Tây ban nha
hát nghêu ngao
đột nhiên sợ hãi
áo choàng đỏ
Lorca được đưa đến phạm vi
anh đi như người mộng du
đàn guitar màu nâu
bầu trời của cô gái ấy
đàn guitar lá xanh giá bao nhiêu
Âm thanh guitar êm dịu và bong bóng vỡ
âm thanh guitar tinh khiết
lưu lượng máu (thể tích)
Hình ảnh “chiếc áo choàng đỏ” gợi đến cái chết bi thảm của Lorca. Cái chết đến quá nhanh và quá dã man, đến cả sự ngỡ ngàng của Lorca (anh vẫn đang “hát” và vẫn không thể tin được là mình bị “đẩy ra trường bắn”, Lorca “đi như người mộng du”).
Tiếng đàn không còn nguyên vẹn, đã vỡ vụn: thành màu (ghita nâu, ghita xanh lá), thành hình khối (tiếng đàn tung bọt nước);
Mỗi tiếng đàn ghi ta là một cảm xúc nhân bản từ cuộc đời của Lorca. Đó là lời thương tiếc của một người tình chung thủy (Tiếng ghi ta nâu. Bầu trời cô gái ấy). Đó là nỗi niềm, tiếc nuối của người, của thi nhân trước chặng đường cách tân nghệ thuật còn dang dở (tiếng ghi ta lá xanh bao nhiêu. Tiếng ghi ta tròn vành vạnh vỡ tan). Đó là nỗi đau của chúng tôi trước cái chết bi thảm của người nghệ sĩ (tiếng đàn – dòng máu chảy). Lorca mãi mãi phải dừng lại trong cuộc đấu tranh cho tự do và công lí, còn hoài bão cách tân của người nghệ sĩ như “bong bóng vỡ”.
Điệp ngữ “tiếng đàn” được lặp lại 4 lần thể hiện cảm xúc mạnh mẽ, cảm xúc đa chiều của tác giả về cái chết của García ở Lorca (mỗi “tiếng đàn” gắn với một hình ảnh). Thủ pháp chuyển đổi cảm giác tạo nên những cảm giác rất mới, rất độc đáo, phù hợp với nỗ lực đổi mới và mong muốn của người nghệ sĩ Lorca.
Cảm nghĩ, Suy ngẫm về cái chết của Lorca, Tiếng đàn ghi ta bất hủ (đoạn 3 (tiếp theo đoạn 13):
“Không ai chôn vùi âm nhạc
nghe như cỏ dại
nước mắt mặt trăng
chiếu xuống giếng
ngón tay bị gãy
sông rộng quá
Chuyến đi ngang Lorca
trên cây đàn guitar bạc
Người ném một cô gái gypsy quyến rũ
bị cuốn vào một xoáy nước
anh đặt trái tim mình
chợt im bặt
La la la la la la la……”
Bài thơ là những suy ngẫm về cuộc đời của cụ. “Tiếng đàn như cỏ dại” đồng nghĩa với nghệ thuật như cỏ dại, tức là nghệ thuật không có người hướng dẫn, dẫn đường. Hành trình cách tân nghệ thuật không ai quan tâm của Lorca vẫn tiếp tục. không ai thực sự hiểu Lorca, hiểu những tâm tư sâu sắc của người nghệ sĩ tài hoa này để lại cho thế hệ mai sau “Không ai chôn âm nhạc” nghĩa là không ai dám chôn nghệ thuật của Lorca. Tiếng Lila vẫn còn vang vọng… …Người bất tử Đàn ghi ta – Lorca bất tử.
Câu thơ cũng đầy cảm xúc và suy ngẫm trước khi Lorca ra đi. “Trăng”: Vừa là hình ảnh thực, vừa là hình ảnh nghệ thuật tượng trưng. “Giọt nước mắt” và “Đáy giếng” là những ẩn dụ nghệ thuật đối với người nghệ sĩ Lor-ca. Cả hai câu thơ là nỗi buồn – người nghệ sĩ chân chính, một nỗi buồn trong sáng và đẹp đẽ day dứt, khắc ghi mãi. Khao khát giá trị nghệ thuật đích thực, khát khao sáng tạo không ngừng. Hình ảnh Lorca, di sản nghệ thuật của ông, lý tưởng của người nghệ sĩ sống hết mình vì dân chủ, vì nghệ thuật chân chính không bao giờ phai nhạt. Thay vào đó là sự “bóng bẩy” hơn bao giờ hết. Vầng trăng của thiên nhiên và vầng trăng của nghệ thuật như giao thoa với nhau, cùng soi sáng một con người đã chết vì Tổ quốc.
Cái chết của Lorca là định mệnh được báo trước trong những đường chỉ tay. Bài thơ này thể hiện thái độ chấp nhận số phận nghiệt ngã, chấp nhận sự ra đi của Loka là quy luật tất yếu. Lorca than thở khi những hoài bão cách tân của mình không được thực hiện. Nhưng Lorca đau đớn hơn văn chương của ông, cái tên của ông là “chướng ngại vật” cho những nỗ lực sáng tạo của các thế hệ mai sau. Chính vì thế hình ảnh Lorca “bơi ngang – trên cây đàn bạc” thật dịu dàng và thanh thoát.
Lorca quyết định từ giã cõi đời này để mở đường cho những cách tân nghệ thuật của người sau, và anh đã hành động dứt khoát: “Anh ném cái duyên của chàng gypsy – vào dòng xoáy – anh ném trái tim anh -” vào sự im lặng đột ngột.
Lor-ca chết đẹp đẽ, “sang trọng” đến mức thật xứng tầm với tầm vóc và cái tâm của một nghệ sĩ nổi tiếng. li-la li-la li-la… lại vang lên, như một bài ca về sự bất tử của con người, như một bản độc tấu đàn ghi ta, ca ngợi những nghệ sĩ chân chính, ca ngợi những con người sáng tạo. .
Thanh Thảo rất thành công trong việc sử dụng những thủ pháp nghệ thuật đặc sắc trong thơ mình. Thủ pháp tiêu biểu của thơ Siêu thực, đặc biệt là hàng loạt ẩn dụ, hình ảnh tượng trưng, tạo nên chất thơ đậm chất triết lý và cảm xúc. Lời thơ giàu ý nghĩa, viết trên nền ca khúc, mô phỏng tiếng đàn ghi ta, điệp khúc… Ngôn ngữ thơ cô đọng, lôi cuốn.
Thông qua hình tượng Lor-ca và tiếng đàn, tác giả miêu tả cái chết bất ngờ và bi tráng của người nghệ sĩ đấu tranh cho tự do và sáng tạo nghệ thuật, đồng thời bày tỏ niềm tiếc thương sâu sắc và niềm tin tưởng vào sự bất tử của tên tuổi và sự nghiệp của Lor-ca.