![hình ảnh hình ảnh](https://theki.vn/wp-content/uploads/2019/01/hinh-anh-me-trong-bai-tho-con-co-che-al-vien-va-bai-tho-me-va-qua-tran-dang-khoa.jpg)
Hình ảnh người mẹ trong bài thơ “Con cò” (Chế Lan Viên) và trong bài thơ “Quả mẹ” (Trần Đăng Khoa)
Đặt câu hỏi: Tình mẫu tử thiêng liêng là nguồn cảm hứng vô tận của thơ ca. Giới thiệu hai tác phẩm và tác giả: trích dẫn hai bài thơ.
Tổng quan:
Bố cục, thể thơ và nội dung của hai đoạn.
- thể thơ tự do
- Cả hai câu thơ đều tập trung nói về công lao to lớn của người mẹ.
Phân tích cảm xúc
a) Bài thơ con cò:
Các tác giả thể hiện tình yêu thương của người mẹ dành cho con một cách trìu mến và sâu sắc bằng tiếng nói từ trái tim. Trong lời ru hiện đại “Con cò”, Chế Lan Văn mở ra một không gian yên bình – người mẹ ngồi hát ru hình ảnh con cò trắng. Ở cuối bài thơ, hình ảnh con cò hóa thân thành mẹ tiếp tục hiện lên rõ nét:
thậm chí gần bạn
mặc dù tôi ở xa
từ rừng ra biển
Con cò vẫn tìm bạn
cò sẽ luôn yêu bạn
Câu văn “còn đó” kết hợp với các tính từ tương phản “gần”/ “xa”, thành ngữ “từ rừng xuống biển”, nhà thơ đã tinh tế khơi gợi nhiều suy nghĩ của người đọc. Cánh cò – Tình mẹ dành cho con vượt thời gian và không gian. Mai này con lớn rồi sẽ tung cánh xa khỏi vòng tay mẹ, lúc đó mẹ không thể ôm con bên cạnh hát ru con như thuở còn thơ. Tuy nhiên, có một điều không bao giờ thay đổi, lòng người mẹ vẫn canh giữ đứa con của mình. Những cụm từ như “con cò gặp gỡ”, “cò mãi”, “tìm em”, “yêu em”… làm cho lời thơ có sức khẳng định mạnh mẽ – tình mẫu tử thiêng liêng, bất biến.
Bài thơ này vừa mang phong cách dân gian, vừa mang dấu ấn của phong cách Chế Lan Văn – triết luận, chiêm nghiệm và đầy trí tuệ. Từ hình ảnh con cò trong ca dao đến lời ru của mẹ, Cha Lanveen đã nâng nó lên thành triết lý về tình mẫu tử:
“Các con, khi con lớn lên, con vẫn sẽ là một người mẹ.”
Đã ra đi, vẫn còn trong bụng mẹ
Hai câu thơ dài 8 tiếng (khác với câu ngắn ở trên) như một sự bộc phát của nhà thơ. “Dù…vẫn…” Mối quan hệ giữa hai từ khẳng định mạnh mẽ quy luật tất yếu của tình mẫu tử: mẹ là thế, theo con suốt cuộc đời. Cho dù bạn là một anh hùng, một triết gia, một kẻ thua cuộc, một sai lầm, bạn vẫn là con của tôi. Anh không thể cùng em “lên rừng xuống biển” nhưng lòng anh như cánh cò mất ngủ, tìm về chia sẻ cùng em. Sự thật rất đơn giản, nhưng một số trẻ em, thậm chí đến hết đời, vẫn không nhận ra điều đó. Hai dòng này là lời cảm ơn chân thành của nhà thơ Chế Lan Văn gửi đến mẹ và tất cả những người mẹ trên thế gian.
b) Thơ Mẹ Trái Cây:
—Mở đầu bài thơ, tác giả đưa người đọc đến với khu vườn của mẹ, nơi các loại trái cây kết lại với nhau và lớn lên theo mùa: có khi hoa vàng rực rỡ, có màu “như nắng”, có khi lại là hoa trắng “như trăng”.
Mùa hái của mẹ
Con vẫn nương tay mẹ vun trồng
Mùa trái rụng rồi lại mọc
như mặt trời, đôi khi như mặt trăng
Từ câu chuyện người mẹ trồng cây ở phần đầu, tác giả dẫn dắt cảm xúc của người đọc sang câu chuyện cha mẹ “trồng người”:
Ta lớn lên từ bàn tay mẹ
quả bầu lớn lên
Chúng trông giống như những hạt mồ hôi mặn
nhỏ giọt vào trái tim thầm lặng của mẹ
Đối lập, so sánh, chút hóm hỉnh: ca ngợi tài trời của mẹ.
Hình ảnh “bầu bí” tiếp tục được ví như những giọt mồ hôi thầm lặng của người mẹ hiền trồng cây, nuôi con:
Chúng trông giống như những hạt mồ hôi mặn
Rơi vào lòng mẹ âm thầm
Khác với trồng cây mỗi năm mới hái được quả chín, người trồng cây đã vất vả đến bạc đầu, còn những người mẹ vẫn mòn mỏi chờ hái quả của chính mình:
Và chúng tôi, một trái cây của thế giới
Mong được chọn vào ngày 70.
Con là thứ mà người mẹ dành cả cuộc đời để cố gắng nhìn thấy sự thành công và nhân bản của chính mình. Hai câu cuối thể hiện tình cảm chân thành, tha thiết của em:
Con sợ khi mẹ mỏi tay
Tôi chỉ là một trái non xanh.
Vẫn sử dụng những hình ảnh ẩn dụ như “tay mẹ đã mỏi”, “quả xanh”, nhà thơ đã bàng hoàng trước ý thức trách nhiệm của mình khi còn là một người con, vì sợ khi về già mẹ mình chưa kịp đơm hoa kết trái. Cái liếc mắt bẽn lẽn ấy dễ khiến người đọc xúc động, bởi ai cũng có một người mẹ hết mực yêu thương con cái.
Hai bài thơ sử dụng hình ảnh độc đáo, cảm xúc chân thực sâu lắng, cô đọng mang đến cho người đọc những tình cảm thiêng liêng về người mẹ.
Đánh giá – So sánh:
+ Đặc điểm chung:
Hình ảnh trong cả hai bài thơ đều mộc mạc nhưng gợi nhiều cảm xúc. Tình cảm của những người con trong hai bài thơ chân thành, thiết tha biết ơn mẹ bằng những dòng thơ thật đẹp và một thái độ trân trọng.
+ Tính năng độc đáo:
Bài thơ “Con cò” không chỉ là một bài thơ trữ tình dân gian mà còn là một triết lý sâu sắc về tình mẫu tử.
Bài thơ “Mẹ và hoa quả” cho thấy hồn thơ Nguyễn Kế Điềm mang hồn làng quê, ruộng vườn, cây trái, từ đó ta thấy được hình ảnh người mẹ giản dị, chân chất, dịu dàng và đằm thắm.
Tóm lại, tác giả đã sử dụng thành công các thủ pháp nghệ thuật như ẩn dụ, hoán dụ, điệp ngữ để thể hiện tình cảm mẫu tử sâu nặng, ấm áp.
Khẳng định ý nghĩa của hai câu thơ này đối với tâm hồn người đọc hôm nay; khơi gợi và bồi đắp tình cảm gia đình, tình mẫu tử thiêng liêng trong lòng mỗi chúng ta.